कोराना महामारीले संसारका कयौं ‘बिजनेस टाइकुन’हरू थलिँदा भारतीय उद्योगपति मुकेश अम्बानीलाई भने फलीफाप सिद्ध भएको छ।
कोभिड–१९ संक्रमण बढ्न थालेपछि भारत सरकारले गत मार्चबाट लकडाउन गरेको थियो । त्यसयता अहिलेसम्म अम्बानीले घण्टाको औसत ९० करोड भारुका दरले सम्पत्ति थप्दै लगेको आईआइएफएल वेल्थ हुरन इन्डिया रिच लिस्ट–२०२० मा उल्लेख छ ।
नौ वर्षदेखि भारतका धनीहरूको सूचीमा एक नम्बरमा रहेका अम्बानीको सम्पत्ति यस अवधिमा २७ खर्ब ७० अर्ब भारुबाट बढेर ६५ खर्ब ८० अर्ब भारुसम्म पुगेको आईआइएफएलले जनाएको छ ।
भारतको सबैभन्दा ठूलो औद्योगिक घराना रिलायन्स इन्डस्ट्रिज लिमिटेड (आरआईएल) का अध्यक्ष तथा प्रबन्ध निर्देशक अम्बानी आरआईएलका सबैभन्दा ठूला सेयर होल्डर हुन् । आरआईएलअन्तर्गतको कम्पनी रिलायन्स रिटेलमा अमेरिकी प्राइभेट इक्विटी फर्म सिल्भर लेकको ७५ अर्ब भारु लगानी आएपछि नै आईआइएफएलले नयाँ सूची तयार पारेको हो । सिल्भर लेकको उक्त लगानी डिल हुँदा अम्बानीको बिजनेस पोर्टफोलियो रिलायन्स रिटेलको मूल्यांकन ४२ खर्ब १० अर्ब भारु भएको थियो । यसअनुसार रिलायन्स रिटेलको मात्र १।७८१५ प्रतिशत स्वामित्वका लागि सिल्भर लेकले त्यो रकम लगानी गरेको हो । त्यसअघि पनि अम्बानीले जियो प्लेटफर्ममा सिल्भर लेकको ५६।५५७५ अर्ब भारु लगानी भित्र्याएका थिए । त्यससँगै पछिल्ला केही महिनामै २० अर्ब अमेरिकी डलर फन्ड–रेजिङ गरेका अम्बानी लक्षित अवधिभन्दा पहिल्यै रिलायन्स इन्डस्ट्रिजलाई खुद ऋणमुक्त बनाउन सफल भएका थिए । यसले महामारीका कारण अन्य कम्पनीको वासलात नराम्ररी बिग्रिए पनि अम्बानीलाई भने बेजोड वित्तीय तागत प्रदान ग¥यो ।
प्रविधि र रिटेललाई ‘फ्युचर ग्रोथ ड्राइभर’का रूपमा देखेका यी ६३ वर्षे बिजनेस टाइकुन जियो प्लेफर्म र रिलायन्स रिटेलको विस्तारमा आक्रामक बनेका छन् । सोहीअनुसार अम्बानीले अहिलेसम्मको अवस्था हेर्दा यी दुवै पोर्टफोलियोलाई स्थापित गर्न खोजेको प्रस्ट देखिएको छ ।
चीनको अलिबाबाजस्तै रिटेलतर्फ उनले ‘होम ग्रोन ई–कमर्स जायन्ट’ खडा गर्ने महत्त्वाकांक्षा राखेका छन् । तेलदेखि टेलिकम र रिटेलसम्म व्यवसाय विविधीकरण गरेका अम्बानीले भारतीय बजारमा कतिपय क्षेत्रको व्यापारमा एकाधिकार जमाएका छन् ।
